Hj÷rleifur Guttormsson 13. nóvember 2000

Efnahagskerfi og nßtt˙ra ˙r jafnvŠgi

Stjˇrnmßlamenn Ý hlutverki leikbr˙­unnar

Ver÷ldin er ˇ­um a­ breytast Ý heim sem einkennist af rˇtleysi og sřndarveruleika. Undirst÷­ur efnahagsstarfsemi eru a­ ver­a almenningi ˇskiljanlegar og taka ß sig svip spilavÝtis ■ar sem a­aldriffj÷­urin er von um vinning austan vi­ sˇl og sunnan mßna eins og segir Ý Švintřrinu. Fjßrfestingar Ý hlutabrÚfum sem byggja ß litlu ÷­ru en hugarˇrum um ˇvissa framtÝ­ halda uppi dampi Ý kauph÷llum og efnahagskerfum voldugra rÝkja. Krafan um lukkupottinn er allsrß­andi Ý mati ß fyrirtŠkjum, skili ■au ekki hluth÷fum ofsagrˇ­a hÚr og n˙ eru ■au dŠmd ˙r leik og fjßrmagnsmarka­urinn snřr vi­ ■eim baki. Ůetta er hrunadans sem getur or­i­ afdrifarÝkur Ý hnattvŠddum heimi ■ar sem fßa ÷ryggisloka er a­ finna.

Veruleikafirrt stjˇrnmßl

Stjˇrnmßlin draga dßm af ■essum a­stŠ­um efnahagslÝfins og eru ß engu traustari grunni en gengi­ Ý kauphallarvi­skiptum. Hlutskipti kj÷rinna fullr˙a og umbo­smanna valdsins er svipa­ og bifvÚlavirkja, a­ smyrja Š flˇknara gangvirki en huga ekki a­ ■vÝ hvert ■a­ er a­ bera okkur. Sta­an Ý rÝkasta landi veraldar, BandarÝkjunum, er tßknrŠn um ■a­ ÷ngstrŠti sem stˇrveldi, er telur sig eiga a­ vera fyrirmynd annarra, er n˙ statt Ý. ╔g ß ■ar ekki vi­ pattst÷­una eftir forsetakosningarnar, heldur forleikinn ■ar sem eytt var hundru­um miljar­a Ý barßttu tveggja frambjˇ­enda sem leiddu hjß sÚr a­ fjalla um nokku­ ■a­ er mßli skiptir. Ůjˇ­inni var bo­i­ upp ß tvo "keppinauta", hanna­a af auglřsingastofum og sem meira a­ segja hnřttu ß ■ß s÷mu rau­u hßlsbindin.

Hitinn Ý grˇ­urh˙sinu

BandarÝkin halda ß lykli a­ lausn ß stŠrsta sameiginlega vandamßli mannkyns, loftslagsbreytingum af mannav÷ldum. BandarÝkjamenn senda ˙t Ý sameiginlegt andr˙msloft jar­ar nŠr fjˇr­ung af heildarlosun grˇ­urh˙salofttegunda ß j÷r­inni ßr hvert. Ůetta mßl var ekki rŠtt svo heiti­ gŠti Ý kosningabarßttunni vestra, ■ˇtt margir telji a­ Al Gore hafi meiri skilning ß ■vÝ en olÝudrengurinn frß Texas. UmrŠ­a um hŠkkun ß bensÝnver­i og a­rar a­ger­ir sem snerta ■ß heil÷gu k˙ einkabÝlinn og sˇunarhagkerfi­ sem byggir allt sitt ß ˇdřrri orku er fyrirfram dŠmd ˙r leik af ■eim sem hanna leikbr˙­ur kosningabarßttunnar. Bß­ir sameinu­ust stˇru flokkarnir um a­ řta Nader, fulltr˙a grŠnna sjˇnarmi­a, ˙t af svi­inu. BandarÝska samfÚlagi­ vill ßfram fß a­ lifa Ý heimi blekkinga og sjßlfsßnŠgju og fj÷lmi­larisarnir kynda ˇspart undir.

LŠrisveinar ß ═slandi

En ■a­ er vÝ­ar en Ý BandarÝkjunum sem stjˇrnmßlamenn stinga hausnum Ý sandinn ■egar kemur a­ umhverfismßlum. ═slenska rÝkisstjˇrnin me­ forsŠtisrß­herra Ý fararbroddi neitar a­ slßst Ý f÷r me­ al■jˇ­asamfÚlaginu til a­ draga ˙r loftslagsbreytingum nema ═sland eitt og sÚr fßi a­ margfalda losun grˇ­urh˙salofttegunda ß sama tÝma og ÷­rum er Štla­ a­ draga ˙r henni. Ůa­ er ˇtr˙legt a­ hlř­a ß lei­toga rÝkisstjˇrnarinnar gera lÝti­ ˙r ni­urst÷­um al■jˇ­a loftslagsrß­sins til ■ess eins a­ rÚttlŠta ■ß stefnu a­ ═sland skerist ˙r leik. ═ gˇ­u samrŠmi vi­ ■etta lřsti fjßrmßlarß­herra ■eirri sko­un Ý sjˇnvarpi ß d÷gunum a­ Bush vŠri ˇskakandÝdat mi­a­ vi­ Ýslenska hagsmuni Ý Kyˇtˇ-ferlinu.

Varna­aror­ ˙r hßsŠtum

Svo ˇglŠsilegt sem ■a­ er fyrir or­stÝr fulltr˙alř­rŠ­isins, vir­ist sem hßttsettir einstaklingar sem ekki eru hß­ir kosningavÚlum leyfi sÚr frekar en rß­andi stjˇrnmßlamenn a­ mŠla varna­aror­. Karl Bretaprins sag­i til dŠmis ß rß­stefnu Breska lŠknafÚlagsins Ý byrjun nˇvember: "Nřlegir atbur­ir eins og k˙ari­uˇsk÷pin og alvarlegar ve­urhamfarir Ý landi okkar eru, um ■a­ efast Úg ekki, aflei­ingar af ■vÝ a­ mannkyni­ hafnar Ý hroka sÝnum a­ taka tillit til vi­kvŠms jafnvŠgis Ý nßtt˙runni." Hvernig vŠri a­ Ýslenska rÝkisstjˇrnin bŠ­i um ßheyrn Ý Buckingham Palace?

Hj÷rleifur Guttormsson

 

 


Til baka | | Heim