Hj÷rleifur Guttormsson 23. maí 2000

Flumbrugangur eina fer­ina enn

Ůa­ er kannski til of mikils mŠlst a­ Ýslensk stjˇrnv÷ld taki upp ÷nnur og skynsamlegri vinnubr÷g­ Ý stˇri­jumßlum en undanfari­, en ˇsk÷p hef­i ■a­ veri­ gˇ­ tilbreyting eftir allan flumbruganginn. N˙ hefur eina fer­ina enn veri­ skrifa­ upp ß yfirlřsingu um framkvŠmdaßform vi­ risaßlver og stˇrvirkjanir og enn birtast okkur dagsetningar: Upphaf framkvŠmda Ý ßrsbyrjun 2002, ßlver Ý rekstur 2006, jafnvel ßrinu fyrr. Fyrirvarar eru a­ vÝsu slegnir Ý nřju NORAL-yfirlřsingunni, bŠ­i hvort rß­ist skuli Ý verkefni­, um hugsanlegar tafir og heimild fyrir a­ila a­ draga sig ˙t ˙r verkefninu fyrir 1. febr˙ar 2002. Yfirlřsingin er ■annig eins og gatasigti, ef grannt er sko­a­. H˙n vir­ist ger­ af pˇlitÝskri fri­■Šgingar■÷rf og Štla­ a­ vera einskonar skj÷ldur fyrir Framsˇknarrß­herrana til a­ breg­a fyrir sig eftir allan lofor­aflauminn. Ůa­ hef­i hins vegar veri­ rß­legt fyrir stjˇrnv÷ld a­ spara sÚr ■essa nřju spennitreyju sem sennilega ß eftir a­ rifna um ■a­ leyti sem ßr ver­ur til nŠstu al■ingiskosninga.

Ůa­ sem ■aga­ er yfir

Skynsamlegt hef­i veri­ af i­na­arrß­herra og ÷­rum NORAL-a­ilum a­ draga fram helstu ˇvissuatri­in Ý ■essu mßli Ý sta­ ■ess a­ endurtaka enn og aftur tÝmasett gyllilofor­ um stˇrframkvŠmdir. ┴ me­an ekki er fengin ni­ursta­a ˙r mati ß umhverfisßhrifum ■essara framkvŠmda, bŠ­i vegna ßlverksmi­junnar, Kßrahnj˙kavirkjunar og svonefndrar Fljˇtsdalsveitu, eru engar forsendur til a­ lßta liggja a­ ■vÝ a­ Ý ■etta verkefni ver­i rß­ist, hva­ ■ß um ˙tfŠrslu ■ess Ý einst÷kum atri­um.

Mat ß umhverfisßhrifum felur me­al annars Ý sÚr a­ sko­a ver­ur a­ra kosti til nřtingar umrŠddra landsvŠ­a, ■ß ekki sÝst stofnun ■jˇ­gar­s. Kßrahnj˙kavirkjun og veitur henni tengdar myndu rista sundur vÝ­ernin nor­an Vatnaj÷kuls og fyrirliggjandi virkjunarhugmynd felur Ý sÚr a­ flytja eigi J÷klu (J÷kulsß ß Dal) yfir Ý Lagarfljˇt. SlÝkur flutningur stˇrfljˇts milli vatnasvi­a ß sÚr enga hli­stŠ­u hÚrlendis. Halda menn Ý alv÷ru a­ ßkv÷r­un um slÝkt geti legi­ fyrir a­ hßlfu ÷­ru ßri li­nu?

Umhverfisßhrif ßlverksmi­ju

Risaßlver nß­i ekki gegnum mat ß umhverfisßhrifum ß li­num vetri. Rey­arfj÷r­ur er einhver allra ˇheppilegasti sta­ur sem hŠgt er a­ finna fyrir slÝka stˇri­ju hÚrlendis. Af hßlfu Ve­urstofu ═slands var sett stˇrt spurningarmerki vi­ ■a­ hvort umhverfi fjar­arins ■yldi sta­setningu 240 ■˙sund tonna verksmi­ju, hva­ ■ß stŠrra fyrirtŠkis.

┴lverksmi­ja sem framleiddi 340 ■˙sund tonn myndi losa um 650 ■˙sund tonn af grˇ­urh˙salofttegundum sem ■ř­ir hßtt Ý fjˇr­ungs aukningu ß heildarlosun hÚrlendis. Ekkert slÝkt svigr˙m er til sta­ar handa ═slandi samkvŠmt Kyˇtˇ-bˇkuninni og fullkomin ˇvissa rÝkir enn um afdrif undan■ßgubei­ni Ýslenskra stjˇrnvalda.

Skammsřn rß­st÷fun orkulinda

Hugmyndin um a­ binda 5000 gÝgavattstundir af raforku Ý ßlverksmi­ju til langs tÝma ber vott um ˇtr˙lega skammsřni og er raunar Ý mˇts÷gn vi­ yfirlřsingar rÝkisstjˇrnarinnar. HÚr er ß fer­inni svipa­ orkumagn og ■yrfti til vetnisframlei­slu fyrir ÷ll samg÷ngutŠki landsmanna. Me­ ßformunum um a­ knřja ß nŠstunni fram ßkv÷r­un um Kßrahnj˙kavirkjun er i­na­arrß­herra a­ gefa svonefndri Rammaߊtlun sem hann ber ßbyrg­ ß langt nef. Me­ henni var meiningin a­ gera heildar˙tttekt ß nřtingu og verndun vatnsfalla og jar­hitasvŠ­a landsins. Enginn getur teki­ mark ß ■eirri vinnu stundinni lengur ■egar sjßlft stjˇrnvaldi­ sem ßbyrg­ ber ß ßŠtluninni hefur yfirlřst markmi­ hennar a­ engu.

SamfÚlagsleg ßhrif ˇheillavŠnleg

Hvergi er Ý Noral-yfirlřsingunni minnst ß samfÚlagsleg ßhrif umrŠddra stˇrframkvŠmda. Er ■a­ ■ˇ ■ßttur sem ekki er sÝ­ur ßstŠ­a til fyrir Austfir­inga a­ hafa ßhyggjur af en umhverfisr÷skuninni. Skipulagsstofnun benti sÚrstaklega ß ˇfullnŠgjandi athugun ß ■essum ■Štti Ý ˙rskur­i sÝnum 10. desember 1999 um frekara mat ß ßlverksmi­junni.

Rß­gert risaßlver ß Rey­arfir­i vŠri a­ minni hyggju fÚlagslega sÚ­ mikil hefndargj÷f fyrir fjˇr­unginn, bŠ­i ■a­ atvinnulÝf sem fyrir er og ■a­ samfÚlag sem eftir ß myndi sn˙ast fyrst og fremst kringum eina ßlverksmi­ju. Ůa­ er ˇtr˙leg skammsřni sem Ý ■vÝ birtist a­ Štla a­ binda framtÝ­ fßmenns landshluta vi­ eitt risafyrirtŠki og sÝst af ÷llu grei­i vi­ komandi kynslˇ­ir.

Hj÷rleifur Guttormsson

 

 


Til baka | | Heim