Hj÷rleifur Guttormsson 18. desember 2001

Andsv÷r vi­ ßrˇ­ri fyrir ESB-a­ild

Lengi hefur veri­ Ý gangi ßrˇ­ur samtaka og hˇpa fyrir a­ild ═slands a­ Evrˇpusambandinu. Ůegar ß sj÷unda ßratug sÝ­ustu aldar var forysta Al■ř­uflokksins farin a­ mŠla me­ a­ild en komst ekki l÷nd nÚ str÷nd, enda ═slendingar ■ß Ý ˙lfakreppu me­ landhelgina og ■urftu a­ heyja strÝ­ vi­ Breta til a­ nß rÚtti sÝnum. Ůrß­urinn var tekinn upp ß nř 1988 Ý a­draganda EES-samningsins. Sß gj÷rningur var af norrŠnum krataforingjum hugsa­ur sem a­fer­ til a­ brjˇta ni­ur andst÷­u heima fyrir vi­ fulla ESB-a­ild. Herbrag­i­ gekk eftir Ý Finnlandi og SvÝ■jˇ­ en mistˇkst Ý Noregi, ■ar sem a­ildarsamningur var felldur Ý ■jˇ­aratkvŠ­agrei­slu Ý nˇvember 1994. HÚrlendis mŠtti EES-samningurinn har­ri andst÷­u, me­al annars vegna fullveldisafsals sem Ý honum fˇlst. Margir ßttu­u sig jafnframt ß a­ nota Štti EES sem vogarst÷ng til a­ koma Ý kring fullri a­ild a­ Evrˇpusambandinu. N˙ hefur ■a­ sannast rŠkilega.

Halldˇr og Íssur Ý einni lest

Framsˇknarflokkurinn reyndist ■verklofinn Ý afst÷­u til EES-samningsins, ■ar sem SteingrÝmur forma­ur og Halldˇr varaforma­ur voru ß ÷ndver­um mei­i. Anna­ og meira lß a­ baki eins og fljˇtlega kom ß daginn. Halldˇr ┴sgrÝmsson vildi ■ß ■egar stefna ß fulla a­ild a­ Evrˇpusambandinu og utanrÝkisrß­herratÝ­ sÝna hefur hann nota­ til a­ ■oka ■vÝ mßli fram Ý eigin flokki. ═ ßsetningi sÝnum er hann dyggilega studdur af ■eim hluta stjˇrnarrß­sins sem b˙i­ er a­ koma fyrir Ý Brussel. Diplˇmatar hafa l÷ngum kunna­ illa vi­ a­ teljast utangar­smenn. Heimatr˙bo­i­ hefur sÝ­an sta­i­ kerfisbundi­ fyrir bo­sfer­um til Brussel fyrir alla m÷gulega hˇpa: Atvinnurekendur, verkalř­srekendur og sveitarstjˇrnaforkˇlfa. Ůa­ er au­velt a­ tapa ßttum Ý rang÷lum Evrˇpusambandsins. Ůa­ s÷gulega hefur n˙ gerst a­ forma­ur Framsˇknarflokksins hefur hirt glŠpinn af kr÷tunum og gerst ■eim fremri Ý sˇkninni fyrir ESB-a­ild. Íssur Samfylkingarforma­ur unir ■essu e­lilega illa, telur sig hafa sÚ­ ljˇsi­ ß undan og Štlar n˙ a­ kve­a andst÷­una Ý eigin flokki Ý k˙tinn Ý pˇstkosningu. Ůa­ ver­ur gaman a­ fylgast me­ afdrifum ■essa a­almßls Samfylkingarinnar Ý a­draganda al■ingiskosninga.

R÷kleysurnar ß fŠribandi

A­fer­afrŠ­i utanrÝkisrß­herra er ekki řkja frumleg. Enn og aftur ß a­ nota EES-samninginn sem vogarst÷ng. Kvarta­ er undan ■vÝ a­ ßkvŠ­i hans fylgi ekki ■rˇuninni Ý ESB, Ýslenskum sendim÷nnum Ý Brussel sÚ meina­ur a­gangur a­ ESB-nefndum og vi­ sÚum utangar­s. Ljˇst er a­ Nor­menn taka ekki ■ßtt Ý ■essum Šfingum Halldˇrs, enda eru ■Šr fyrst og fremst til innanh˙ssbr˙ks Ý Framsˇknarflokknum. UtanrÝkisrß­herra hefur ekki frekar en Íssuri tekist a­ sannfŠra sitt fˇlk um ßgŠti ESB-a­ildar. - R÷kleysurnar fyrir nau­syn ■ess a­ ═sland gangi Ý Evrˇpusambandi­ eru hins vegar vÝ­a reiddar fram um ■essar mundir. Fullyrt er a­ 80% af Ýslenskri l÷ggj÷f fari eftir forskrift frß Brussel og fer s˙ tala sÝhŠkkandi eftir ßrˇ­urs■÷rfum. ═ ■essu felist skelfilegt fullveldisafsal sem ßkaft var ■rŠtt fyrir ■egar samningurinn var ß d÷finni fyrir ßratug sÝ­an. ═ sama or­inu er sta­hŠft a­ Ý flestu hafi EES-samningurinn skila­ hÚr rosalegum ßvinningi, ekki sÝst ß l÷ggjafarsvi­i. ESB-tr˙bo­inu vir­ist ekki detta Ý hug a­ ═slendingar geti sta­i­ ˇstuddir a­ lagabˇtum me­ hli­sjˇn af al■jˇ­legri rÚttar■rˇun. SjßlfstŠ­i er n˙ reynt a­ gera a­ skammaryr­i, a­ ekki sÚ tala­ um ■jˇ­erni. A­eins stˇrveldin mega flÝka slÝku. Ë hve bßgt er a­ vera ═slendingur og finna sig utangar­s Ý salkynnum Evrˇpu.

Tv÷ efnisleg andsv÷r

SÝ­ustu daga hafa birst Ý Morgunbla­inu tvŠr greinar ■ar sem brug­ist er efnislega vi­ ßrˇ­rinum fyrir ESB-a­ild. ╔g ß ■ar vi­ grein Pßls Vilhjßlmssonar "11. sept., ESB og ═sland" laugardaginn 15. desember og "Evrˇpusambandi­" eftir Atla Har­arson Ý rabb■Štti Lesbˇkar sama dag. Bß­ir ■essir h÷fundar leggja fram ■ungvŠg sjˇnarmi­ gegn ■vÝ a­ ═sland eigi a­ sŠkja um a­ild a­ ESB. Pßll vekur m. a. athygli ß ■vÝ hversu vel ═slendingum hefur vegna­ sem smß■jˇ­ frß lř­veldisstofnun og a­ r÷kin fyrir inng÷ngu ═slands Ý ESB sÚu enn langsˇttari en ß­ur Ý ljˇsi fyrirhuga­rar stŠkkunar ■ess Ý austurßtt. Atli telur r÷kin fyrir a­ild lÚttvŠg. "Ůa­ eru r÷kin gegn a­ild hins vegar ekki. H˙n mundi kosta okkur fleiri miljar­a ß ßri, ■a­ yr­i erfitt a­ verjast ßsˇkn Ý vei­iheimildir innan fiskvei­il÷gs÷gunnar og vi­ gŠtum ekki lengur sami­ sjßlf um vi­skiptakj÷r vi­ Japan, BandarÝkin og fleiri ■jˇ­ir." AndstŠ­ingar a­ildar hafa gild r÷k fram a­ fŠra. Ůeir mŠttu hins vegar lßta meiri til sÝn heyra til a­ vega upp ß mˇti sÝbyljußrˇ­ri ■eirra sem vir­ast halda a­ innganga ═slands Ý EvrˇpustˇrrÝki sÚ flestra meina bˇt.

Hj÷rleifur Guttormsson

 

 


Til baka | | Heim