Hj÷rleifur Guttormsson 23. júlí 2001

L˙pÝnuplßgan og stefnuleysi stjˇrnvalda

Ůeir sem fer­ast um landi­ a­ sumarlagi komast ekki hjß ■vÝ a­ veita eftirtekt sÝstŠkkandi svŠ­um sem alaskal˙pÝna hefur lagt undir sig fyrir beinan e­a ˇbeinan tilverkna­ manna. Ůau bygg­arl÷g eru fß sem laus eru undan ■essari plßgu sem er ß lei­ me­ a­ ver­a eitt stŠrsta umhverfisvandamßl hÚrlendis. Holtin austan vi­ h÷fu­borgina eru a­ ver­a einn allsherjar l˙pÝnuakur og vi­ flesta ■Úttbřlissta­i setur ■essi dugmikla planta mark sitt ß umhverfi­. ┴ Austfj÷r­um ■ar sem undirrita­ur hefur fylgst me­ grˇ­urfari um ßrartugi er a­ ver­a sprenging Ý ˙tbrei­slu l˙pÝnu Ý grennd ■Úttbřlissta­a. Ver­i ekki brug­ist hart vi­ mun ■essi planta innan fßrra ßratuga ver­a or­in allsrß­andi vÝ­a Ý fj÷r­um, ■ar sem h˙n brei­ist ekki a­eins ˙t um mela og hßlfgrˇi­ land heldur um grˇnar brekkur og lyngmˇa. Menn ■urfa a­ svara ■vÝ hver ß sÝnum sta­ hvort ■eir telji ■a­ Šskilega ■rˇun a­ fß einsleitar l˙pÝnubrei­ur Ý sta­ fj÷lgresis, blˇmjurta og berjalyngs.

Stjˇrnv÷ld bera ßbyrg­ina

Um l˙pÝnu gildir ■a­ sama og me­ minkinn a­ rŠktun hennar og losun Ý umhverfi­ hefur or­i­ vegna andvaraleysis og skammsřni stjˇrnvalda, ■ˇtt einstaklingar komi ■ar vissulega vi­ s÷gu. LandgrŠ­sla rÝkisins og SkˇgrŠkt rÝkisins bera h÷fu­ßbyrg­ ß l˙pÝnuplßgunni ■ar e­ talsmenn ■essara stofnana hafa reki­ einhli­a ßrˇ­ur fyrir l˙pÝnu sem landgrŠ­slupl÷ntu og hvatt auk ■ess almenning til a­ sßldra henni sem vÝ­ast. Enn neita forsvarsmenn ■essara stofnana a­ horfast Ý augu vi­ aflei­ingar ger­a sinna, ■ˇtt ■eim fj÷lgi ˇ­um sem sjß Ý hvert ˇefni stefnir. PˇlitÝska ßbyrg­ bera vi­komandi rß­herrar me­ ■÷gn og a­ger­aleysi, bŠ­i landb˙na­ar- og umhverfisrß­herra. L÷g um landgrŠ­slu frß 1965 eru einhver mesti forngripur Ý Ýslensku lagasafni og hafa ekki fengist endursko­u­ ■rßtt fyrir hßtÝ­leg lofor­ vi­komandi rß­herra Ý heilan ßratug. ═ l÷g um nßtt˙ruvernd nr. 44/1999 fengust inn ßkvŠ­i um innflutning, rŠktun og dreifingu lifandi lÝfvera (41. gr) en lÝti­ hefur heyrst um a­ger­ir ß grundvelli ■eirra. Hvorki l˙pÝna e­a minkur eru s÷kudˇlgar heldur ■eir menn sem ekki sřna tilskilda var˙­ ■egar Ýslensk nßtt˙ra ß Ý hlut.

Rannsˇknir og ˇtvÝrŠ­ reynsla

Margir hafa ß undanf÷rnum ßrum vara­ vi­ hŠttu sem grˇ­urrÝki landsins stafar af innflutningi og dreifingu ÷flugra framandi tegunda. Af dugna­i og framsřni hafa einstaklingar sta­i­ fyrir rannsˇknum ß ˙tbrei­slu og framvindu slÝkra tegunda, oft Ý lÝtilli ■÷kk opinberra a­ila. ═ byrjun ■essa ßrs birtist ß vegum Rannsˇknastofnunar landb˙na­arins rit ■riggja vÝsindamanna undir heitinu Grˇ­urframvinda Ý l˙pÝnubrei­um (fj÷lrit Rala nr. 207). Ůar eru dregnar saman ni­urst÷­ur ˙t 12 ßra rannsˇknum sem sta­festa Ý meginatri­um ■au varna­aror­ sem uppi hafa veri­ h÷f­ um ■essa ÷flugu landgrŠ­slutegund. "H˙n getur einnig numi­ land og brei­st yfir algrˇin svŠ­i me­ lßgv÷xnum mˇlendisgrˇ­ri ■ar sem h˙n gerbreytir grˇ­urfari" segja vÝsindamennirnir Borg■ˇr Magn˙sson, Sigur­ur H. Magn˙sson og Bjarni Di­rik Sigur­sson Ý nefndri ritger­. "K÷fnunarefnisbinding, ÷r v÷xtur, stŠr­ og brei­umyndun eru allt eiginleikar sem gera henni ■etta kleift. VÝ­ßttumikil svŠ­i hÚr ß landi standa l˙pÝnunni opin berist h˙n inn ß ■au....Ni­urst÷­urnar benda til a­ vi­ landgrŠ­slu me­ l˙pÝnu ■urfi a­ sřna mikla a­gßt." - Engan tÝma mß missa vilji menn breg­ast vi­ annars au­sŠjum ˇfarna­i. Ella blßnar hÚr land af l˙pÝnu ßr hvert Ý sta­ berja.

Hj÷rleifur Guttormsson

 

 


Til baka | | Heim